Νερό – Σταυρός, Καλικάντζαροι και Αρχαία έθιμα

ceb4ceb5cebdcf84cf81cebf

Με βασικό στοιχείο το νερό (εξ΄ ου και το ενδιαφέρον μας ως λάτρεις του στοιχείου) και την κάθαρση, οι σημερινές εορταστικές τελετές και έθιμα σε όλη την χώρα, με ρίζες σε αρχαίες Ελληνικές αλλά και παγανιστικές τελετές, αποτελούν σημαντική χριστιανική εορτή εξαγνισμού. Σας μεταφέρουμε λοιπόν μερικές επίκαιρες, λαογραφικού και ιστορικού περιεχομένου, πληροφορίες για τα σημερινά εορταστικά δρώμενα που οι ρίζες τους βρίσκονται στην αρχαία Ελλάδα.

Σήμερα, λοιπόν, 6 Ιανουαρίου εορτάζεται η Βάπτιση του Χριστού η οποία συμβολίζει τη αναγέννηση του ανθρώπου έχοντας μεγάλη σημασία τόσο ώστε μέχρι το Δ΄ αιώνα οι χριστιανοί γιόρταζαν Πρωτοχρονιά την ίδια ημερομηνία.

 

Βασική τελετουργία των Θεοφανείων είναι ο «αγιασμός των υδάτων» με το ρίξιμο του Σταυρού. Το έθιμο του Αγιασμού έχει στόχο τον καθαρμό, του εξαγνισμό των ανθρώπων καθώς και την απαλλαγή του από την επήρεια των δαιμονίων. Η τελευταία δε αυτή έννοια δεν είναι ασφαλώς αυστηρά χριστιανική, αλλά έχει ρίζες στην αρχαία λατρεία.

Στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας ο αγιασμός γίνεται για πρώτη φορά (στις μέρες αυτές) τη παραμονή των Θεοφανείων που λέγεται «μικρός αγιασμός» ή «Πρωτάγιαση» ή «Φώτιση». Με τη πρωτάγιαση ο ιερέας γυρίζει όλα τα σπίτια και με το Σταυρό και ένα κλωνί βασιλικό «αγιάζει» ή «φωτίζει» (ραντίζει) τους χώρους των σπιτιών. Η πρωτάγιαση είναι και το αποτελεσματικό μέσο με το οποίο τρέπονται σε άγρια φυγή οι καλικάντζαροι εκτός από το άναμμα μιας μεγάλης υπαίθριας φωτιάς.
Ο Μεγάλος όμως Αγιασμός γίνεται ανήμερα των Θεοφανείων εντός των Εκκλησιών σε ειδική εξέδρα στολισμένη επί της οποίας φέρεται μέγα σκεύος γεμάτου ύδατος. Στη συνέχεια γίνεται η κατάδυση του Σταυρού στη Θάλασσα ή σε γειτονικό ποταμό ή λίμνη ή και στην ανάγκη σε δεξαμενή (όπως στην Αθήνα).

Κατά τη κοινή λαϊκή δοξασία ακόμη και τα εικονίσματα με το πέρασμα του χρόνου χάνουν την αρχική δύναμη και αξία τους που την αποκτούν όμως εκ νέου από το αγιασμένο νερό.

Αυτή ακριβώς η διαδικασία δεν αποτελεί παρά μόνο ακριβώς πιστή επιβίωση των αρχαίων δοξασιών. Οι αρχαίοι π.χ. Αθηναίοι είχαν τη τελετή (διαδικασία) των γνωστών «Πλυντηρίων» όπως την αποκαλούσαν κατά την οποία μετέφεραν «εν πομπή» στην ακτή του Φαλήρου το άγαλμα της Αθηνάς. Εκεί το έπλεναν με θαλασσινό νερό για να το καθαρίσουν από ρίπους και να ανανεωθούν οι ιερές δυνάμεις του αγάλματος.

Σήμερα οι γυναίκες πολλών περιοχών επαναλαμβάνουν αυτό το αρχαίο έθιμο το πλύσιμο των εικόνων συνδυαζόμενο όμως και με άλλες πράξεις της μεσαιωνικής και αρχαίας μαγείας.

Πηγή: Wikipedia Δείτε εδώ περισσότερες πληροφορίες στο σχετικό δημοσίευμα.

Φωτογραφία: Οι καλικάντζαροι πριονίζουν το δένδρο της γης. Εικόνα από το Αναγνωστικό της Δ’ Δημοτικού.

Visit Us On FacebookVisit Us On TwitterVisit Us On PinterestVisit Us On Google PlusCheck Our Feed